Sosyal Beceri

Yardım etme, yardım ya da bilgi isteme, bir konuda konuşma başlatabilme, sorulan sorulara bekletmeden yanıt verme, kendini tanıtma, kurallara uyma, sırasını bekleme, işbirliği yapma, teşekkür etme, özür dileme, eleştiri kabul etme, yaptığı işe ilişkin geri bildirim isteme gibi sosyal beceriler bireyin topluma uyumunu, toplumla bütünleşmesini, yaşıtları ve diğerleriyle etkileşimini ve iletişimini sağlar. Aynı zamanda akademik becerilerin gelişimini destekler ve bu becerilerdeki başarının artmasını kolaylaştırır. Sosyal becerileri yeterli olan bireyler, iş hayatlarında daha uyumlu olmakta, iş verimleri artmakta ve iş arkadaşları ile daha sağlıklı etkileşim kurabilmektedirler.

Sosyal beceriler; genellikle diğer bireylerin gözlenmesi, gözlenen davranışların model alınması ve taklit edilmesiyle kazanılmakta; çevreden alınan geribildirimlerle kalıcı hale gelmektedir. Sosyal beceriler, bireyin toplumsal sorumluluklarını yerine getirmek amacıyla sergilediği, sosyal ortamlarda olumlu sosyal sonuçlar elde etmesini sağlayan, öğrenilmiş davranışlardan oluşmaktadır.

Sosyal davranışlar 3 alt kategoriden oluşmaktadır:

  1. Kişiler arası davranışlar.
  2. Kendisiyle ilgili davranışlar.
  3. Görevle ilişkili davranışlar.

Bir sosyal becerinin sergilenmesi, birden fazla davranışta bulunmayı gerektirebilmekte, bu davranışlar sosyal davranışlar olarak adlandırılmaktadır.
Genel olarak sosyal beceriler 5 kategoride değerlendirilmektedir:
  1. Akranlarla ilgili beceriler
  2. Akademik beceriler
  3. Kendini kontrol etme becerileri
  4. Uyum becerileri
  5. Atılganlık becerileri
Sosyal beceri yetersizlikleri:

Sosyal beceri yetersizlikleri genel olarak iki şeklide ortaya çıkmakta, bazı bireyler çeşitli sosyal becerileri öğrenmemekte, bazıları da var olan becerileri uygun/gerekli ortam ve durumlarda kullanamamaktadırlar.
Bunlar 4 grupta toplanabilir:
  1. Beceri yetersizliği
  2. Performans yetersizliği
  3. Kendini kontrol yetersizliği
  4. Beceriyi ortaya koymada yetersizlik
Sosyal becerilerde yetersiz olan bireylerin yaşamları boyunca kişiler arası ilişkilerde, mesleki yaşamlarında, akademik çalışmalarında ve duygusal-davranışsal alanlarda çeşitli problemlerle karşılaştıkları belirtilmiştir.

Sosyal Beceri Eğitimi aşağıdaki becerilerinin öğretilmesini amaçlamaktadır:

İletişim Kurma-Sürdürme
Öfke Kontrolü
Alay ve Dışlanma ile Başa Çıkma
Hayır Diyebilme
Cesaretlendirme
Dikkatle Dinleme
Sıra Bekleme
Arkadaşça Davranışlar Sergileme
Özür Dileme

Sosyal Beceri Eğitimi Değişim Süreci:

Becerilerin yetersizliği --> Olumsuz tepkiler, gruptan dışlanma
Becerilerin kazanılması --> Çevreden olumlu tepkiler, gruba kabul

Amaç: Özellikle başkaları tarafından yapılan geri bildirim karşısında tedirgin olan çocukların bu duruma alışmasını sağlamaktır. Çocuğa, eğitimci ya da grup üyeleri tarafından hedef beceriyi canlandırmasından sonra davranışın geliştirilmesi gereken ya da gelişmiş yanları iletilir.

Ev etkinlikleri ve ödevlerle eğitimin grup dışına taşınması amaçlanmıştır. Sosyal Beceri Eğitimi, gerekli kuramsal bilgiye, yeterli uygulama tecrübesine sahip ve pedagojik formasyonu olan uzmanlarca verilmekte ve aile-okul ile işbirliği sağlanmaktadır.